هشدار سیمرغ به نخستوزیر کانادا: مقابله با اسلامهراسی بهانه ترویج اسلامگرایی شده است
سازمان کوییرهای ایرانی سیمرغ در نامهای به مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، با انتقاد از رویکرد این کشور در محدود کردن نقد دیدگاههای اسلامگرایانه، هشدار داد مقابله کانادا با اسلامهراسی، به بهانهای برای ترویج اسلامگرایی در این کشور تبدیل شده است.
این نامه با اشاره به آسیبهای ناشی از قوانین اسلامی بر مهاجران کوییر، از جمله جمعیت گستردهای از جامعه الجیبیتیکیو ایرانی که ناچار به کوچ اجباری شده است، گفت: «برای این افراد، توانایی مشارکت آزادانه در گفتوگو و نقد، مفهومی انتزاعی نیست، بلکه عمیقا با تاریخ شخصی، امنیت و کرامت آنان پیوند دارد.»
سازمان سیمرغ با ابراز نگرانی از چگونگی تحول چارچوببندی مفهوم اسلامهراسی در گفتمان عمومی و سیاستگذاریهای کانادا، تاکید کرد: «قانون باید از افراد در برابر نفرت محافظت کند، اما نباید نظامهای اعتقادی را از بررسی و نقد مصون سازد.»
این نامه با مطرح کردن دو پیشنهاد برای اصلاح وضعیت کنونی گفت: «اول اینکه زبان حقوقی و سیاستی بهطور مشخص بر تبعیض و خصومت علیه مسلمانان بهعنوان افراد و جوامع تمرکز داشته باشد، نه بر حمایت از اسلام بهعنوان یک نظام اعتقادی. دوم اینکه ماموریت نخستین نماینده ویژه کانادا در مبارزه با اسلامهراسی بازنگری شود تا این مفهوم با ادغام در چارچوبی گستردهتر همه اشکال نفرت و تبعیض را در بر گیرد.»
متن کامل نامه به این شرح است:
مارک کارنی، نخستوزیر محترم کانادا،
ما بهعنوان یک نهاد غیرانتفاعی کانادایی که عمیقا برای تعهد این کشور به حقوق بشر، برابری و آزادی بیان ارزش قائل است، این نامه را برای شما مینویسیم. ما بهعنوان جامعه کوییر ایرانی سیمرغ، یک سازمان جامعه کوییر ایرانی در کانادا، برای شما مینویسیم. اعضای ما شامل افرادی هستند که زیر نظامهایی زندگی کردهاند که در آنها اقتدار دینی بر قوانین، هنجارهای اجتماعی و آزادیهای فردی تاثیر گذاشته و مخالفت با برداشتهای غالب از دین میتوانست پیامدهای جدی در پی داشته باشد. ما همچنین از افراد کوییر ایرانی دفاع میکنیم که تجربه زیسته و آسیبهای شکلگرفته در چنین شرایطی را با خود دارند و پس از اسکان مجدد نیز همچنان تحت تاثیر آن قرار دارند.
در آغاز تاکید میکنیم که قاطعانه با هرگونه نفرت، تبعیض یا خشونت علیه مسلمانان مخالف هستیم. هیچ فردی نباید به دلیل باور دینی خود از امنیت، کرامت یا دسترسی برابر به فرصتها محروم شود. حمایت از افراد در برابر آسیب، یکی از مسئولیتهای اساسی هر جامعه دموکراتیک است.
در عین حال، نسبت به چگونگی تحول چارچوببندی مفهوم اسلامهراسی در گفتمان عمومی و سیاستگذاریها نگرانی داریم. یک جامعه دموکراتیک باید تمایزی روشن و اصولی میان خصومت علیه افراد و نقد ایدهها حفظ کند. قانون باید از افراد در برابر نفرت محافظت کند، اما نباید نظامهای اعتقادی را از بررسی و نقد مصون سازد.
اصول بینالمللی حقوق بشر بر آزادی اندیشه و بیان تاکید دارد، از جمله آزادی پرسش، نقد و حتی رد آموزههای دینی. اگر مرز میان نفرت و نقد مبهم شود، این خطر وجود دارد که ناخواسته همان آزادیهایی را محدود کنیم که کانادا در پی پاسداری از آنهاست.
نقد علنی و عمومی ایدهها همچنین نقش مهمی در تقویت تامل و تغییر دارد. افرادی که برداشتهای سختگیرانه یا انعطافناپذیر از هر نظام اعتقادی دارند، زمانی که در فضای عمومی با نقدی سنجیده و استدلالی روبهرو شوند، احتمال بیشتری دارد دیدگاههای خود را بازنگری کنند. چنین نقدی باید همواره عاری از نفرت، ارعاب یا زبان غیرانسانیکننده باشد. با این حال، وجود چنین نقدی ضروری است. مصونسازی ایدهها از بررسی، نه به همهشمولی میانجامد و نه به اصلاح. بلکه ممکن است جزمگرایی را تقویت کرده و صدای کسانی را در درون جوامع که خواهان پرسش از برداشتهای محدودکننده هستند، خاموش کند.
کانادا میزبان بسیاری از افراد، از جمله مسلمانان پیشین و دیگر افرادی با پیشینههای دینی است که کشورهایی را ترک کردهاند که در آنها پرسش از دین یا اقتدار دینی امن نبوده است. برای این افراد، توانایی مشارکت آزادانه در گفتوگو و نقد، مفهومی انتزاعی نیست، بلکه عمیقا با تاریخ شخصی، امنیت و کرامت آنان پیوند دارد.
بهعنوان اعضای یک جامعه کوییر با تجربه زیسته از نظامهای حقوقی و اجتماعی متاثر از دین، دیدهایم که چگونه برخی برداشتهای اعتقادی میتواند با برابری جنسیتی و حقوق افراد الجیبیتی در تعارض قرار گیرد. در چنین زمینههایی، آزادی پرسش از انتظارات اجتماعی و دینی ضروری است. بدون آن، امکان انتخاب معنادار، بهویژه برای زنان و اقلیتهای جنسی، بهطور قابلتوجهی محدود میشود.
بر این اساس، با احترام دو پیشنهاد سیاستی ارائه میکنیم:
نخست، اینکه زبان حقوقی و سیاستی بهطور مشخص بر تبعیض و خصومت علیه مسلمانان بهعنوان افراد و جوامع تمرکز داشته باشد، نه بر حمایت از اسلام بهعنوان یک نظام اعتقادی. تمایزی روشنتر میتواند حمایتها در برابر نفرت ضد مسلمانان را تقویت کرده و همزمان آزادی بیان در ارتباط با ایدههای دینی را حفظ کند.
دوم، اینکه ماموریت نخستین نماینده ویژه کانادا در مبارزه با اسلامهراسی با هدف ادغام در چارچوبی مشورتی گستردهتر که همه اشکال نفرت و تبعیض را در بر گیرد، مورد بازنگری قرار گیرد. ساختاری جامعتر که نفرت ضد مسلمانان را در کنار یهودستیزی، نژادپرستی ضد سیاهپوستان، کوییرستیزی و دیگر اشکال تعصب بررسی کند، اصل حمایت برابر از همه جوامع را تقویت خواهد کرد.
قدرت کانادا در توانایی آن برای پاسداری همزمان از کرامت انسانی و آزادی فکری نهفته است. تلاش برای مقابله با نفرت نباید به بهای محدود کردن نقد مشروع و ضروری تمام شود. حفظ این توازن برای یک جامعه کثرتگرا و دموکراتیک ضروری است.
این دیدگاهها را در فضایی از احترام و گفتوگوی سازنده ارائه میکنیم.
با احترام
سازمان کوییرهای ایرانی سیمرغ
Subject: Protecting Individuals from Hate While Safeguarding Freedom of Expression
March 30, 2026
Dear Prime Minister,
We are writing to you as a Canadian not-for-profit who deeply values this country’s commitment to human rights, equality, and freedom of expression. We are writing to you as Simorgh Iranian Queer Community, an Iranian queer community organization in Canada. Our members include individuals who have lived under systems where religious authority has shaped laws, social norms, and personal freedoms, and where dissent from dominant interpretations of religion could carry serious consequences. We also advocate for Iranian queer individuals who carry lived experience and trauma shaped by these conditions, and who continue to be affected by them after resettlement.
We would like to begin by stating clearly that we stand firmly against all forms of hatred, discrimination, or violence directed at Muslims. No individual should ever be denied safety, dignity, or equal access to opportunities because of their faith. Protecting people from harm is a core responsibility of any democratic society.
At the same time, we are concerned about the evolving framing of the concept of Islamophobia in public discourse and policy. A democratic society must maintain a clear and principled distinction between hostility toward individuals and criticism of ideas. The law should protect people from hate, but it should not shield belief systems from scrutiny.
International human rights principles affirm freedom of thought and expression, including the freedom to question, critique, and even reject religious doctrines. If the boundary between hate and criticism becomes unclear, we risk unintentionally limiting the very freedoms that Canada seeks to uphold.
Open and public critique of ideas also plays an important role in fostering reflection and change. Individuals who hold strong or rigid interpretations of any belief system are more likely to reconsider their views when exposed to thoughtful and reasoned critique in the public sphere. Such critique must always remain free from hatred, intimidation, or dehumanizing language. However, its presence is essential. Shielding ideas from scrutiny does not promote inclusion or reform. It may instead reinforce dogmatism and silence those within communities who seek to question restrictive interpretations.
Canada is home to many individuals, including former Muslims and others from religious backgrounds, who have left countries where questioning religion or religious authority was not safe. For them, the ability to openly engage in discussion and critique is not abstract. It is deeply connected to personal history, safety, and dignity.
As members of a queer community with lived experience of religiously influenced legal and social systems, we have seen how certain interpretations of belief can conflict with gender equality and the rights of LGBT individuals. In such contexts, the freedom to question social and religious expectations is essential. Without it, meaningful choice, particularly for women and sexual minorities, becomes significantly constrained.
For these reasons, we respectfully offer two policy considerations:
First, that legal and policy language focus explicitly on discrimination and hostility directed toward Muslims as individuals and communities, rather than on protecting Islam as a belief system. A clearer distinction would strengthen protections against anti Muslim hatred while safeguarding freedom of expression in relation to religious ideas.
Second, that the mandate of Canada’s first Special Representative on Combatting Islamophobia be reviewed with a view toward integration into a broader advisory framework addressing all forms of hate and discrimination. A more comprehensive structure, addressing anti Muslim hatred alongside antisemitism, anti-Black racism, queerphobia, and other forms of prejudice, would reinforce the principle of equal protection across all communities.
Canada’s strength lies in its ability to uphold both human dignity and intellectual freedom. Efforts to combat hate must not come at the cost of limiting legitimate and necessary critique. Maintaining this balance is essential to a pluralistic and democratic society.
We offer these reflections in a spirit of respect and constructive dialogue.
Sincerely